Тебриз шаарындагы мультфильмдер музейиндеги сейрек кездешүүчү карикатуралар коллекциясы

Тебриз шаары “Биринчилердин шаары” деген лакап атка ээ. Бул шаар Иранда көптөгөн тармактар ​​боюнча алдыңкылардан болуп саналат. Тебриз шаарында биринчилерден болуп, өрт өчүрүү бөлүм, коомдук кинотеатр, бала бакча, басмакана, дүлөйлөр мектеби сыяктуу кээ бир социалдык, билим берүү жана маданий жайлар ачылган. Андыктан бул шаарды, кээ бир тармактарда континенталдык, жада калса дүйнөлүк деңгээлдеги үлгүлүү жана өзгөчө деп айтууга болот, анын ичине мультфильмдерге адистешкен музейинин ачылышы да кирет.

 Шаардын Көркөм өнөр үйүндө жайгашкан “Табриз мультфильм музейи”, Азия боюнча бул багытта иш алып барган биринчи музей катары белгилүү. Музей дүйнө жүзү боюнча төрт гана адистештирилген мультфильм музейи түзүлгөн учурда түзүлгөн. Болгарияда жайгашкан мульфильм музейинен кем калбаган  Тебриз мультфильм музейи дүйнөдөгү эң чоң мультфильм музейи катары эсептелет.  

Тебриздеги Искусство үйүнүн (Мультфильм музейи) тарыхы

Кийинчерээк Гүлстан бакчасы  деп аталып калган бул жердин курулушу 1934-жылы (хижрий жылсанагы менен 1313-жыл) башталган. Имарат 1949-жылдан бери (1318-хижрий) иштеп, алгачкы жылдары офицерлер клубу жана жолугушуу  залы деп аталып калган. Ислам революциясынын жеңишинен кийин (1979) бир нече жыл айрым мамлекеттик мекемелердин административдик борбору катары колдонулган. 1980-жылдары (1360-кы жылы) бул имарат бир аз убакытка чейин Тебриздин Улуттук китепканасы катары иштеген. Бул китепкананы түзүү сунушу 1950-жылдары (х. 1330-ж.) Мохаммад Али Тарбиат Тебриз шаарын башкарып турган мезгилде берилген. Бул сунуш айтылгандан кийин бир топ Табриздик маданият сүйүүчүлөр чогулуп, азыркы Тебриздин борбордук аймагына Тебриз улуттук китепканасы катары имарат куруу чечими кабыл алынган. Калктын колдоосу менен бул китепкана маанилүү жана баалуу чыгармаларды чогултуучу жайга айланган. Эң байыркы абдан баалуу кол жазма “Инжил” китеби бул китепкананын эң маанилүү китептеринин бири болуп саналган. 1980-жылдары (1360 хижрий) Тебриз улуттук китепканасы Гүлстан бакчасынын имаратына 55000 томго жакын китеп фонду менен көчүрүлгөн.  Бир канча убакыттан кийин шаардын Азади көчөсүндө Тебриз улуттук китепканасынын жаңы имараты ачылып,  (2001 м./1380 күн жылы) Гүлстан бакчасынын имаратын көркөм өнөр үйүнө айлантуу үчүн Гүлстан бакчасынын имаратындагы бардык документтер жана китептер жаңы имаратка көчүрүлгөн. Ошентип, Искусство үйү жана Мультфильм музейи 2006-жылы (1385-жыл) ишин баштаган.

Тебриздеги Искусство үйүнүн (Мультфильм музейи) өзгөчөлүктөрү жана архитектурасы

Табриз искусство үйүнүн аянты 2860 чарчы метрди түзөт. Имарат үч бөлүктөн турат: ортоңку бөлүгүндө чоң зал жана анын түндүк менен түштүк тараптарында дагы эки башка бөлмө бар. Бул имарат Тебриз муниципалитетинин имараты менен бир мезгилде курулганын эске алсак, эки имаратта тең көп окшоштуктарды көрүүгө болот. Бул окшоштук бир караганда эле көрүнүп турат, анткени эки имараттын тең фасаддары спрахон ташынан жасалган. Имарат курулгандан бери ондогон жылдар өтүп, анын айрым бөлүктөрүнүн эскиргендигин эске алып, түштүк кире бериши менен залдардын абалын жакшыртуу максатында бир нече жолу оңдоп-түзөө иштери жүргүзүлгөн. Учурда Тебриз көркөм үйүнүн үч залында көркөм галереялар  менен көргөзмөлөр байма бай өтүп келет. Ошондой эле 350 көрүүчүгө ылайыкталган көркөм спектаклдерди өткөрүү үчүн амфитеатр бар.

Шаардын Көркөм өнөр үйүнүн батыш бөлүгүндө жайгашкан Тебриз мультфильм музейинде дүйнөнүн төрт бурчунан келген сүрөтчүлөрдүн 14 миңге жакын мультфильмдери, плакаттары, открыткалары, штамптары, визиттик карточкалары жана мультфильмдери бар. Бул эмгектер бир нече ондогон жылдар бою чогултулган жана Тебризде өткөрүлгөн бир нече иш-чаралардын, анын ичинде 10дон ашык эл аралык фестивалдардын жыйынтыгы болуп саналат. Музейдин эки галереясында дүйнөнүн эң улуу карикатурачыларынын 60 оригиналдуу эмгектери коюлган. Бул имаратта Тебриз карикатурачыларынын ассоциациясы да жайг

 ашкан. Бул бирикме мезгил-мезгили менен карикатура жаатында аймактык, республикалык, эл аралык фестивалдарды уюштуруп турат. Бул коллекцияда мультфильмдер боюнча адистештирилген китепкана да бар. Тебриз мультфильм музейинде мультфильмге окшош атмосферадагы скульптуралар да бар, алардын бири музейдин кире беришинде жайгашкан жана «Мулла Насреддин» журналындагы сатиралык каармандын негизинде тартылган.